<!-- wp:image {"id":79,"sizeSlug":"full","linkDestination":"none"} -->
<figure class="wp-block-image size-full"><img src="https://dinamikup.com.tr/wp-content/uploads/trendsenfoni-webassembly-wa-alitek.png" alt="" class="wp-image-79"/></figure>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Web teknolojileri son 20 yılda olağanüstü bir evrim geçirdi. HTML, CSS ve JavaScript üçlüsüyle şekillenen geleneksel web geliştirme dünyası, artık <strong>WebAssembly (Wasm)</strong> gibi yeni oyuncularla dönüştürülüyor. Peki WebAssembly nedir? Neden bu kadar önemli? Geleneksel JavaScript tabanlı yaklaşımlar yerini ona mı bırakacak?</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>Bu yazımızda WebAssembly'nin temel yapısını, avantajlarını ve modern web uygulamalarındaki yerini ele alacağız.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🔍 WebAssembly Nedir?</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>WebAssembly</strong>, modern tarayıcılar tarafından desteklenen, düşük seviyeli, ikili (binary) formatta çalışan bir derlenebilir programlama standardıdır.<br>C, C++, Rust gibi dillerde yazılmış kodların tarayıcıda çalışabilmesini sağlar.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>📌 <strong>Kısaca:</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:quote -->
<blockquote class="wp-block-quote"><!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>WebAssembly, native (yerel) uygulama performansını web’e taşıyan bir teknolojidir.</p>
<!-- /wp:paragraph --></blockquote>
<!-- /wp:quote -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">⚙️ Nasıl Çalışır?</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>WebAssembly, yazılım geliştiricilerin yüksek performanslı uygulamalarını web üzerinde çalıştırmasını sağlar. İşlem şu şekilde işler:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Kod (örneğin Rust, C++) yazılır.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Bu kod <strong>Wasm formatına derlenir</strong>.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Tarayıcı, bu ikili dosyayı yükleyip çalıştırır.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>JavaScript ile birlikte çalışabilir — yani izole değildir.</li>
<!-- /wp:list-item --></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🚀 Avantajları</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:table -->
<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th>Özellik</th><th>Açıklama</th></tr></thead><tbody><tr><td>⚡ Yüksek Performans</td><td>Wasm kodu, JavaScript’e göre çok daha hızlı çalışabilir.</td></tr><tr><td>🌐 Çoklu Dil Desteği</td><td>Rust, C++, C#, Go gibi birçok dil WebAssembly'e derlenebilir.</td></tr><tr><td>🔒 Güvenli</td><td>Sandboxed (izole) çalışır, sistem dosyalarına erişemez.</td></tr><tr><td>🧩 JavaScript ile Uyumluluk</td><td>WebAssembly modülleri, JS içinde çağrılabilir ve entegre çalışabilir.</td></tr></tbody></table></figure>
<!-- /wp:table -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🧠 Ne Zaman Kullanılmalı?</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>WebAssembly, özellikle aşağıdaki senaryolar için uygundur:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li><strong>Oyun motorları (Unity, Unreal)</strong></li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><strong>Görüntü işleme (Photoshop tarzı uygulamalar)</strong></li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><strong>3D modelleme ve mühendislik simülasyonları</strong></li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><strong>PDF render'ı, video düzenleme gibi yoğun işlem gerektiren işler</strong></li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><strong>Eski native kütüphanelerin web'e taşınması</strong></li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>Örnek:<br>🧬 Figma, performans için WebAssembly kullanır.<br>📚 Google Earth Web sürümü Wasm ile çalışır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">❓ Geleneksel Web Geliştirmenin Sonu mu?</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>Hayır. Ama bazı sınırlarını zorluyor.</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>WebAssembly, JavaScript'in yerine geçmekten çok <strong>onunla birlikte çalışmak</strong> üzere tasarlanmıştır. Yani:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>JS, DOM ile çalışmakta çok iyidir.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Wasm ise ağır işlemleri daha hızlı yapar.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>Gelecekte <strong>JS + Wasm hibrit mimariler</strong> daha yaygın olacak.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🧩 WebAssembly ile Uygulama Geliştirme Süreci</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Uygulamanızı Rust/C++ gibi bir dilde yazarsınız.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><code>wasm-pack</code>, <code>emscripten</code> gibi araçlarla Wasm dosyasına derlersiniz.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Tarayıcıya bu dosyayı yükler, JS üzerinden fonksiyonları çağırırsınız.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>UI kısmı hâlâ HTML/JS/CSS olabilir.</li>
<!-- /wp:list-item --></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:quote -->
<blockquote class="wp-block-quote"><!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>DinamikUp olarak yüksek işlem gücü gerektiren bazı özel web modüllerinde WebAssembly’den faydalanıyor, performans ve kullanıcı deneyimi dengesini bu hibrit yapı sayesinde kuruyoruz.</p>
<!-- /wp:paragraph --></blockquote>
<!-- /wp:quote -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🔮 Gelecek ve Trendler</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li><strong>WASI (WebAssembly System Interface)</strong> ile birlikte artık sunucu tarafında da Wasm çalıştırmak mümkün olacak.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>WebAssembly sadece tarayıcıda değil; <strong>Edge computing</strong>, <strong>IoT cihazları</strong>, <strong>blockchain smart contract</strong>’ları gibi alanlarda da yaygınlaşacak.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Popüler framework’ler (React, Vue) bile Wasm entegrasyonları için modül geliştirmeye başladı.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>WebAssembly, geleneksel web geliştirmeyi yerinden etmiyor; fakat onu tamamlıyor ve genişletiyor.<br>Performans, güvenlik ve dil özgürlüğü isteyen geliştiriciler için büyük bir kapı aralıyor.<br>Bugünün zorluklarını çözmek ve yarının uygulamalarını inşa etmek isteyenler için <strong>WebAssembly’yi anlamak artık bir lüks değil, zorunluluk.</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->