<!-- wp:image {"id":340,"sizeSlug":"full","linkDestination":"none"} -->
<figure class="wp-block-image size-full"><img src="https://dinamikup.com.tr/wp-content/uploads/cqrs-ve-event-sourcing-mimarisi-dinamikup-alitek.jpg" alt="" class="wp-image-340"/></figure>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Modern yazılım geliştirme süreçlerinde performans, ölçeklenebilirlik ve veri tutarlılığı konuları artık öncelikli. Bu ihtiyaçlara çözüm olarak öne çıkan iki mimari desen var: <strong>CQRS (Command Query Responsibility Segregation)</strong> ve <strong>Event Sourcing</strong>.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Bu yazıda, her iki yaklaşımı temel hatlarıyla açıklıyor ve neden birlikte kullanıldıklarında çok güçlü bir yapı sunduklarını anlatıyoruz.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">🧭 CQRS Nedir?</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>CQRS (Komut ve Sorgu Sorumluluğu Ayrımı)</strong>, sistemdeki veri okuma ve yazma işlemlerini <strong>iki ayrı modele ayıran</strong> bir yazılım mimarisidir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>🔁 <strong>Klasik yaklaşımda</strong>:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Veri okuma ve yazma işlemleri aynı model üzerinden gerçekleştirilir.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>🧩 <strong>CQRS ile</strong>:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li><strong>Command (Yazma)</strong> işlemleri ayrı bir yapı ile yapılır.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li><strong>Query (Okuma)</strong> işlemleri ise başka bir yapı üzerinden yapılır.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">🎯 Avantajları:</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Karmaşık iş kuralları olan sistemlerde yazma tarafını sadeleştirir.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Okuma tarafını ihtiyaçlara göre optimize etme özgürlüğü sağlar.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Performans ve ölçeklenebilirlik artar.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">🕒 Event Sourcing Nedir?</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>Event Sourcing</strong>, veritabanında sadece son durumu değil, <strong>veriye ait tüm olayları (events)</strong> saklayan bir mimari yaklaşımdır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>🗃️ Geleneksel veritabanında:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:quote -->
<blockquote class="wp-block-quote"><!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>"Kullanıcı adı = Ahmet" gibi son durum tutulur.</p>
<!-- /wp:paragraph --></blockquote>
<!-- /wp:quote -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>🧠 Event Sourcing'de:</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:quote -->
<blockquote class="wp-block-quote"><!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>"Kullanıcı oluşturuldu", "Kullanıcı adı Ahmet olarak güncellendi" gibi olaylar kayıt altına alınır.</p>
<!-- /wp:paragraph --></blockquote>
<!-- /wp:quote -->

<!-- wp:heading {"level":3,"className":""} -->
<h3 class="wp-block-heading">💎 Faydaları:</h3>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Geçmişe dönük tüm işlem geçmişi korunur.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Audit ve debugging işlemleri çok kolaylaşır.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Geriye dönük simülasyonlar yapılabilir.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Veri değişim süreçleri şeffaf ve yeniden oynatılabilir olur.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">🤝 CQRS + Event Sourcing Neden Beraber Kullanılır?</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>Bu iki yapı birlikte kullanıldığında <strong>yüksek performanslı</strong>, <strong>olay bazlı</strong>, <strong>modüler</strong> sistemler kurmak mümkün olur.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p>🔧 Komut işlemleri Event Sourcing üzerinden yürütülür.<br>🔍 Sorgular için ayrı ve hızlı veri kaynakları kullanılır (örn. materialized views).</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">🏗️ Nerelerde Kullanılır?</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Finansal işlemler (banka sistemleri, ödeme altyapıları)</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>IoT sistemleri</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Mikroservis mimarileri</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Karmaşık domain mantığı olan sistemler (örneğin ERP, e-ticaret)</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:list -->
<ul class="wp-block-list"><!-- wp:list-item -->
<li>Karmaşıklığı artırır, her proje için uygun değildir.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Event versiyonlama, replay senaryoları gibi konularda iyi tasarım gerekir.</li>
<!-- /wp:list-item -->

<!-- wp:list-item -->
<li>Eğitimli ekip ve iyi dokümantasyon gerektirir.</li>
<!-- /wp:list-item --></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">🔍 DinamikUp Notu</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>DinamikUp</strong> olarak, yüksek güvenilirlik ve geçmişe dönük veri analizi ihtiyacı olan projelerde <strong>CQRS + Event Sourcing</strong> kombinasyonunun oldukça etkili olduğunu deneyimliyoruz.<br>Ancak bu mimariler sadece "trend" oldukları için değil, gerçekten <strong>problemi çözdükleri</strong> senaryolarda tercih edilmelidir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:separator -->
<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>
<!-- /wp:separator -->

<!-- wp:heading {"className":""} -->
<h2 class="wp-block-heading">📌 Hashtag’ler</h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph {"className":""} -->
<p><strong>#CQRS, #EventSourcing, #Mikroservis, #YazılımMimarisi, #VeriYönetimi, #DinamikUp, #DomainDrivenDesign, #EventDriven,</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->